JOAO AGOSTINHO FERNANDES ANI PURVILE TIATR ANI TIATRIST
- Felicio Cardozo



Mumboi xarant uzvaddak ietolea Ave Maria potrachea 28-11-1943 tarkeachea ankar "Pai Tiatrist" mhonn nanvadik zal'lea Bab Joao Agostinho Fernandes-achi ek lamb chitt uzvaddak ailea.  Te chitticho apros oso: "Mumboi zagor zatale.  Te polleun porki lok Goenkarank hanstalo.  "Instituto Luzo Indiano" hachea kaim Goenkar vangddi vorsak ek vo don pautti Inglez vo Purtugez bhaxeant Gaiety Theatre (Capitol Cinema) hantunt ani Dhobitalao Cawasji Hall hantunt Purtuguez vo Inglez bhaxent tiatr ditale.  1890 sumar "Italian Opera Company' Mumboint opera dakhoitali.  Tea kallar Luxasinho Ribeiro Mumboi pavlo.  Taka opera borem laglem.  Eka Goenkarak fuddem ghalun te "Italian Opera Company"-nt sirvis melloili.  Sirvis porde samballpachi ani te oddpachi, kiteak to dusrem kam' nokllo aslo.  Pag thoddem aslem.  He komponi barabor to Pune, Madras, Simla, ani Calcutta xaramni bhovlo. Ti komponi Burma veche adim tannem chakri soddli ani tancho ek dhakttulo opera motint dovrun Mumboi ailo. Mumboi tannem Tallganvchea somplolea Caitaninho Fernandes-achi ixttagott zoddli ani dogui parti
divcheak bhurge sodunk lagle.  Punn bhurge mellunk kottin zalem kiteak tiatir zagor zait mhonn tea bhurgeank dislem.  Ribeirak tiatr ubo korunk oddchonn zali ani tannem as soddli.

Ek dis Joao Agostinho Fernandes-ak Cataninho ovchitt mell'lo.  (Caitaninho "Bombay Gazette"-ant kamak aslo).  Tannem Joao Agostinho, Ribeira-k mellpak Picket Road gelo.  Vollokh zatoch Joao Agostinho sodam sanjecho, sirvis sutt'toch, Ribeira sorxim vetalo. Ribeira-chea ani Caitaninho Fernandes-achea sangatak to vell sartalo.  Ek dis tannim tigaimni bhurge sodunk kuddant vochpak chintlem.  Oxem toxem korun dog zann mel'le, hantuntlo ek Augustinho Mascarenhas.  To opera sttejir haddunk 9 bhurge zai asle ani zonn eklean don-tin parti gheun sodam sanjeche ensai marunk lagle. Tiatr ubo korunk tanchi toiari dekhlea uprant, Picket Road, Redond Bonglea sorxim, 1892 Febrera mhoineant, 5 ekttorank gheun Ribeiran Konkani tiatrachi bhunead marli.  Ani teach vorsa Abrilant tacho poilo Konkani opera "Italian Bhurgo" New Alfred Theatre hantunt dakhoilo. {New Alfred Theatre hem ghor atam 'Police
Commissioner'-achm head office asa thoinsor aslem}. Ho poilo tiatr polleun, kantaram ani tuad aikun, viludachim dressam-jim Ribeiran te komponi kodden 'second hand' ghetlolim - dekhon log ojap zalo".

Bab Joao Agostinho Fernandes-ache he chitti voilean Konknni tiarachi survat Mumboi xarant zali mhonn sid'dh zata.  Asganvchea Lucasinho Ribeiro, Moddganv-chea Joao Agostinho Fernandes, ani Augustinho Mascarenhas (Mungul Vaddeantlo) ani Tallganvchea Caitaninho Fernandes, hannim Konknni tiatrachi bunead ghatli ani thoddeach sangateank gheun poilo tiatr - Italian Bhurgo - machier haddlo.  Gonzalez Brothers hanchea eka Italian songit-nattkacher adarun Lucasinho Ribeira-n "Italian Bhurgo" tiatr boroilolo.

Kaim kallan te veglle sorle.  Lucasinho Ribeiran "The Goa Portuguese Dramatic Company" rochli.  He komponi khala "Aladin", "Alibaba", "Carlos Magno", adi. tiatr machier haddle.  Uprant tannem "Ribeiro & D'Cruz Opera Company" sthapli.  Thoddea vorsamni Ribeira-cho Konknni rongmacheievoilo vavr mond poddlo.

Punn Konknni tiatrancho bavtto unch uklun dhorlo to Joao Agostinho baban.  1895 vorsa "Sundori Cavelchi vo The Belle of Cavel" ho tiatr Mumboi xarant dakhoilo. Uprant 1938 ani 1943 vorsa tachea anikui proiog zale. 1904 vorsa Mumboichea "Gaiety Theatre'-ant "Bhattkara
de Panzarim" hea tiatracho poilo vantto dakhoilo. Uprant Bhusavall, Igatpuri, Punnem, Jhansi - hea suvantancher tache proig zale.  1911 vorsa "Bhattkara"-cho dusro vantto dakhoilo to polleunk vhodd monis hajir aslea tantunt "Viscount of Wren" hachoi aspav aslo.

Joao Agostinho baban "Dom Carlos Dramatic Unity" nanvacho pongodd rochun sabar Konknni tiatr dakhoile. 1908 vorsa, Julaiche 16ver "Dotichem Kestanv" ho tiatr dakhoilo.  Dotik lagun amchea somazant koxi durdoxa zaunk pavta tem tannem hea aplea tiatrant dakhoilem. "Batcara" (Bhattkara) tiatrant zatichea noxttacher tannem boddli marli.  He tiatr Boribondor-chea 'Empire Theatre'-ant dakhoile.  Voir ul'lekh kel'lea tiatram xivai boroun machier haddle: 'Sociedade de Rom-Tom', 'Josephine vo Paichi Dursi Bail', 'Tandullacho Trio', 'Charni Road Baugh', 'Hispano American War Minstels', 'Pandurang Naik Kusmonnkar', 'Revolta de Satari', 'Bebdo', 'Vavraddi vo Leopoldo ani Carolina', 'Hermegildo', 'Goan Ponch' (2 bhagamni), 'Geraldina', 'Rukmibai', 'Kazar Matarponnar', 'Professor Leitao', 'Noureancho Bazar', 'Bomboicho Telegraphist', 'Kunnbi Jaki',
'Jivit Padr Juze Vaz-achem', ...........





Questions or Comments? Please write to us at: thegoanreview@goa-world.com

Special Thanks for the arrangements: Gaspar Almeida
with Fausto V. Da Costa. {Amchea kerit dhinvas Gaspar
Almeida ani Fausto V. Da Costa-k) - Goa-World Team
(Kuwait).


 

CONTENTS